Abu/bakr/o

Intima amiko kaj konstanta kunulo de la profeto Mohammad, al kiu li plene fidis eĉ post ties morto, pro kio li ricevis la kromnomon la Seddiko (la Fidanto). La esprimo “la dua el la du” (Korano 9, 40) estas ofte komprenata kiel aludo al li. Li akompanis la Profeton en la elmigro el Makkato al Madinato.

Li anstataŭis la Profeton por gvidi kolektivan namazon, kiam Mohammad malsanis, kio verŝajne estis granda atuto en lia elektiĝo kiel unua kalifo (ĥalifato) post la morto de lia amiko.

Li estis la patro de Aeŝato, edzino de Mohammad.

La islama tradicio rakontas pri liaj milda temperamento, afabla karaktero kaj kompatemo al la venkitoj. Li famiĝis pro sia modesteco kaj pro sia malemo riĉiĝi el la komuna havaĵo.

La ŝiatismo ĝenerale konsideras lin uzurpinto de Alio en la gvida rolo, kiun ĉi tiu devis havi en la komunumo, malgraŭ tio, ke nur parto de la komunumo (precipe la ŝiato de Alio) agnoskis ĉi ties aŭtoritaton.

abd/o

1. Servanto, laboranto.
Komparu: rabb/o: Mastro.

La homo estas abdo de Allaho, kaj Allaho estas la rabbo de la homo. Alivorte, la homo, estiel abdo, servas al Allaho manifestante ties latentaĵojn; kaj Allaho, estiel rabbo, regas kaj determinas ĉiun flankon de la homa vivo. La abdeco (għobudijato) de la homo estas la cisa aspekto de la rabbeco (robubijato) de Allaho: ĉiu el ambaŭ elvokas sian paralon. Dum la abdo estas abdo kaj la rabbo estas rabbo, abdeco kaj rabbeco estas nepraj.

Sed la homo povas abdadi konscie; se la abdo konscias sian abdecon kaj agas kongrue kun sia konscio, la abdo praktikas abdadon (għebâdato), kiu en la tradicio de Mohammad nomiĝas islamo.

Nur ŝajne nenio nova

Mi konstante provas ĝisdatigi la malnovajn blogerojn, sed tio ne ŝanĝas la datojn de tiuj blogeroj. Tial, se vi deziras konatiĝi kun la plej freŝa versio de ĉi tiu blogo, nepre relegu ĝin ekde la komenco. Sugestoj bonvenas!

Kategorioj de la ordigita materialo

En la komenco mi planis ordigi la materialon laŭ la sekvaj kategorioj:

Primaraj vortoj:
Ĉefaj vortoj, gravaj eĉ por supraĵa aliro.

Sekundaraj vortoj:
Malĉefaj vortoj, gravaj precipe por pli profunda aliro.

Personaj nomoj:
Kun indiko de pseŭdoafiksoj.

Frazoj:
Prononca adapto plus traduko de la senco.

Alia materialo:
Alia lingva materialo; ekzemple, la supre aluditaj pseŭdoafiksoj.

Tamen, kiam tiu materialo komencis amasiĝi, mi vidis, ke tiu ordigo ne konvenas al granda parto de la materialo. Tial mi revenis al nur alfabeta ordigo. Ĉiu eventuala klasifiko de la materialo, krom la komenclitero, estos parto de la komentoj de la respektivaj kapvortoj.

Z

zaher/a
1. Ŝajna. Kiel fakvorto, ĝi signifas la eksteran aspekton de iu difinita estaĵo.
Allaho estas zahera; tio estas, ĝi manifestiĝas per ĉiu estaĵo.
Komparu: baten/a.

zak/at/o
1. Unu el la kvin arkanoj de islamo; ĝi estas rito konsistanta el distribuado de parto de oniaj posedaĵoj al aliaj, pli bezonantaj, homoj.
Komparu: sadak/at/o.

zat/o
1. Ejno; esenco.
Komparu: ĝaŭhar/o.

zavi/at/o
1. Ĥanekaho, fakirejo; tio estas, trejnejo por moridoj.

zekr/o
1. Rememoro, mencio.
2. Mencio (ĉu voĉa, ĉu senvoĉa) de (nomo de) Allaho. Kiel islama praktiko, ĝi kondukas al la sekreta mistero (sero), tio estas, al la plej profunda esenco, de ĉiu estaĵo; tio estas, al Allaho.

ziar/at/o
1. Vizito.
2. Vizito de mazaro. Tia vizito, kiam ĝi alprenas socian dimension, fariĝas komunuma festivalo, en kiu ofte partoprenas ankaŭ neislamanoj. Pilgrima ziarato kutime okazas en la datreveno de la orso de valio.

Y

y
Mi trovis du uzojn de la latina litero "y":
1-e, por transkribi la araban literon ja'.
2-e, kun cirkumflekso, kaj multe malpli ofte kun tremao (dupunkta horizontala supersigno), por transkribi la araban literon ĝim, kies cetere plej ofta prononco en la nuntempa uzo de la araba lingvo estas "ĵ", kaj multe malpli ofte "g" (ekzemple, en la norda duono de Egiptio, sed ne en la loka uzo de la araba en la berbera oazo Siŭa; kaj en kelkaj vortoj en aliaj lokoj, kiel gles (=li sidis, li loĝis) aŭ gezzar' (=buĉisto) en Maroko).

V

v
Mi uzas "v" por transkribi la araban literon ŭaŭ, kiam ĝi troviĝas antaŭ vokalo.

vahed
1. Unu sola el pluraj. Kiel fakvorto, Allaho estas vahed en rilato al la estaĵoj, sed ahad en si mem.

vali/o
1. Tiu, kiu atingis homan perfektecon kiel enkorpiĝo de virtoj respondaj al esmoj, do sefatoj, de Allaho.
2. (Alia difino) Homo, kies ecoj tiel plene kaj perfekte spegulas la ecojn de Allaho, ke estas malfacile distingi, kie finiĝas lia homeco kaj komenciĝas lia superhomeco.
3. Ĉefa majstro (ŝajĥo) de sufa skolo, kiu plej perfekte enkorpigis la idealon de tiu skolo.

vird/o
1. Tuto de la tekstoj, kiun islamano periode recitas kiel taskon de ehsano.

vodu/o
1. Minora ablucio.
Komparu: gosl/o.